امروز: پنج شنبه، 7 مهر 1401
پلدخترنیوز » بهداشت، درمان، سلامت » بیماری های سرخک و سرخچه/ اهمیت ویژه مراقبت های واکسینه ای

بیماری های سرخک و سرخجه

بیماری های سرخک و سرخچه/ اهمیت ویژه مراقبت های واکسینه ای

کد خبر: 3123
  • 15
با توجه  به باز شدن مرزهای افغانستان و همچنین ورود اتباع افغان به ایران و حضور آنها در شهرهای مختلف باعث نگرانی شده و مواردی از سرخک در آن مناطق (مناطق شرقی ازجمله سیستان و بلوچستان و مشهد و سایر شهرها) گزارش شده است.

بیماری های سرخک و سرخجه از بیماری های قابل پیشگیری با واکسن بوده که در سالهای دور و قبل از کاربرد وسیع واکسیناسیون، مرگ و میر و عوارض قابل توجهی در سلامت جوامع ایجاد می کردند در حالیکه سرخک در کودکان زیر 5 سال  و افراد با ضعف سیستم ایمنی با شدت بیشتری همراه است، بیماری سرخجه در دوران بارداری  می تواند عوارض غیر قابل جبران روی جنین ایجاد نماید.

موثرترین راه پیشگیری از این دو بیماری، موفقیت دو نوبت واکسن با پوشش بالای95% است. اولین بارواکسن سرخک در ایران در سال 1346   در شهر تهران استفاده شد. از سال 1370 پوشش نوبت اول و دوم واکسیناسیون سرخک، در کشور بالای 95%بوده است.با تلاش کشور برای رسیدن به حذف بیماری و کاهش میزان بروز سالیانه بیماری موارد تک گیر و یا خوشه هایی از بیماری متعاقب موارد وارده (از خارج کشور)می تواند ایجاد شود.

طبق تعریف سازمان جهانی بهداشت حذف به معنای عدم چرخش ویروس بومی و یا وارده برای مدت  12 ماه یا بیشتر است و اگر کشوری بتواند 3 سال متوالی این وضعیت را نگه دارد تاییدیه حذف سرخک یا سرخجه را دریافت می نماید.

عامل بیماری:

بیماری سرخک بیماری ویروسی حاد است که از دیرباز بعنوان بیماری دوران کودکی شناخته میشد .سرخک از طریق افراد مبتلا طی دوره سرایت منتقل میشود و انسان تنها مخزن بیماری می باشد.

راه انتقال:

ابتلای بیماری بصورت اولیه از فرد به فرد از طریق ذرات آئروسل (ریزقطره) و یا بوسیله تماس مستقیم با ترشحات بینی و گلوی فرد بیمار صورت می پذیرد.افراد مبتلا به بیماری از دو تا چهار روز قبل از شروع بثورات (راش جلدی) تا 9-4 روز بعد از آن آلوده کننده می باشد.بیماری سرخک به شدت آلوده کننده بوده و بیماری به راحتی در مناطقی که نوزادان و کودکان با هم دیگر می باشند از جمله در مهد کودک ها ، مدارس  و....منتشر می شود.

علائم بالینی:

بعد از دوره کمون (زمان ورود ویروس به بدن تا پیدایش علائم) بطور معمول 10 تا 12 روز طول میکشد که ممکن است 7 تا 18 روز نیز باشد که شامل تب ،خستگی ،سرفه ،آبریزش بینی و التهاب ملتهمه چشم در افراد فاقد ایمنی به بیماری ظاهر گردد. نقاط کوپلیک (ضایعات کوچک در نقاط دهان) که ممکن است با فاصله کوتاهی پس از شروع راش جلدی (نقاط قرمز روی بدن) همراه با تب بالا ظاهر میشود.راش جلدی به سمت بدن و اندامهای انتهایی گسترش یافته و بطور معمول در طی 3 تا 7 روز از بین می رود و ممکن است به صورت تغییر رنگ خفیف در پوست باقی بماند.

عوارض:

عوارض بیماری سرخک شامل اوتیت مدیا (عفونت گوش میانی)، پنومونی، اسهال، تشنج ناشی از تب، کوری و انسفالیت (التهاب حاد بافت مغز) میباشد. در صورتی که درمان بیماری به سرعت انجام نگیرد این عوارض میتواند منجر به مرگ در طی یکماهه اول بعد از شروع راش گردد.میزان کشندگی بیماری سرخک در کشورهای در حال توسعه 3 تا 5 درصد تخمین زده شده است. سوء تغذیه و عفونت با ویروس نقص سیستم ایمنی(اچ آی وی*)عوامل خطری هستند که در عوارض و مرگ نقش دارند.

درمان:

در حال حاضر درمان خاصی جهت بیماری سرخک وجود ندارد.تجویز ویتامین (آ) به کودکانی که بیماری سرخک دارند در کاهش شدت بیماری و میزان کشندگی بیماری موثر بوده است  و سازمان جهانی بهداشت توصیه میکند که ویتامین( آ )به همه کودکان دارای بیماری سرخک حاد داده شود.

دوره قابل سرایت بیماری:

این مسئله از دیدگاه برنامه مراقبت،فوقالعاده با ارزش است.افراد مبتلا به بیماری از دو تا چهار روز قبل از آن آلوده کننده می باشند.

جداسازی:

موارد بیمار در طی 4 تا 9 روز بعد از شروع راش باید استراحت در منزل داشته و در صورت نیاز به خروج از منزل از ماسک تنفسی (ماسک جراحی)استفاده نمایند .شستن دستها و استفاده از دستمال یکبار مصرف در حین سرفه یا عطسه و همچنین دفع صحیح آن باید به بیمار و اطرافیان آموزش داده شود. بیماران ارجاعی به بیمارستان بایستی در یک اتاق ایزوله بستری و اتاق دارای فشار هوای منفی باشد و در ورودی اتاق بسته و افراد حساس اجازه ورود به اتاق را نداشته باشند.

پیشگیری:

طبق دستورالعمل واکسیناسیون کشوری میزان نیم سی سی واکسن (mmr) جهت پیشگیری سرخک -سرخچه –اوریون زیر جلدی تزریق میگردد.

ایمنی زایی:

آلودگی طبیعی با سرخک ایمنی طولانی مدت ایجاد می نماید. نوزادان تازه متولد شده از مادرانی که سابقه واکسیناسیون داشته اند بوسیله آنتی بادی های اکتسابی مادری از طریق جفت محافظت می شوند. ایمنی اکتسابی پاسیو در این حالت به طور متوسط 6-9 ماه باقی می ماند.

پیشگیری بعد از تماس:

مواجهه با سرخک منعی برای دریافت واکسن آن محسوب نمی شود. مطالعات نشان داده که اگر در72 ساعت اول بعد از تماس واکسن تزریق شود می تواند مانع ابتلا شده و یا شدت بیماری را کاهش دهد. بدلیل اهمیت نقش واکسن  در ایجاد ایمنی طولانی مدت علیه مواجهات احتمالی بعدی، اقدام پیشگیرانه انتخابی در افراد بالای 6 ماه(مگر درموارد منع تزریق واکسن) محسوب می شود.


گردآوری: سجاد ابراهیمی/ کارشناس مبارزه با بیماریهای واگیر و غیر واگیر
تبلیغ

نظرات

  1. User Avatar
    • محمدی
    • در تاریخ : 2 اردیبهشت 1401 05:53
    تشکر مطلب خوبی بود
    1. User Avatar
      • admin
      • در تاریخ : 2 اردیبهشت 1401 14:21
      خواهش میکنیم وظیفه بود

نظر شما

  • نظرات ارسال شده شما، پس از بررسی و تأیید در وب سایت منتشر خواهد شد.
  • نظراتی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • نظراتی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.
نام شما : *
ایمیل شما :*
نظر شما :*
کد امنیتی : *
عکس خوانده نمی‌شود
برای کد جدید روی آن کلیک کنید