استاندار جدید لرستان و بازتولید چرخه‌ی مسئولیت بدون اقتدار

تاریخ انتشار : 2 آذر 1400, 17:25
پس از برگزاری انتخابات خردادماه 1400 و انتخاب ابراهیم رییسی به عنوان رییس دولت سیزدهم و فردی هم‌سو با روسای دو قوه‌ی دیگر و حاکمیت، این تصور شکل گرفت که می‌توان با نوعی حاکمیت یک‌دست بر شکاف قدرت ناشی از فاصله‌ي بین دولت و حاکمیت غلبه و به نوعی دولت را دارای اقتدار واقعی کرد.

گرچه فعلاً صد روز عملکرد دولت برای قضاوت کردن کمی زود است ولی سرنخ‌هایی وجود دارد که نشان می‌دهد که این شکاف اقتدار و مسئولیت در سطح ملی و محلی هنوز حل نشده بلکه بین گروه‌های سیاسی و جایگاه‌های دیگری در درون حاکمیت به شکل دیگری بازتولید خواهدشد. چون هدف ما در این نوشته توجه به عملکرد استاندارجدید لرستان است بیش‌تر در سطح محلی بحث کرده، موضوع را در سطح ملی به فرصت دیگری موکول می‌کنیم.

به نظر می‌رسد استاندار جدید از میان گزینه‌های مطلوب گروه‌های تاثیرگذار و صاحب قدرت موجود در استان انتخاب نشده و از بیرون این مجموعه انتخاب شده‌است. البته از این باب که یک لرستانی مقیم تهران بودند، مورد پذیرش قرار گرفت ولی حداقل این‌که گزینه‌ی مطلوب نمایندگان و قدرت‌های محلی نبود و به قول خودشان استاندار ویژه! انتخاب نشد، خود نشان از نوعی عدم توافق و اجماع بر سر انتخاب استاندار داشت. همین بیرونی بودن استاندار باعث شده که این فرد شناخت کم‌تری از روابط قدرت و ساختار اداری استان داشته و نتوانسته خود را به سرعت بر اوضاع مسلط کند. تردید و تعلل که در انتخاب تیم مدیریتی استانداری و فرمانداران و روسای سازمان‌ها و ادارات استان وجود دارد و حتا شایعاتی که نسبت به انتخاب فرمانداران و معاونان و.. وجود دارد و بعد تکذیب می‌شود نشان می‌دهد که نوعی کشمکش بر سر انتخاب افراد وجود دارد و ایشان اقتدار لازم برای انتخاب تیم همراه با خود را ندارد.

ادامه‌ي این روند و قدرت گرفتن رقبا و ضعیف شدن ایشان، امکان شکل‌گیری همان چرخه‌ی مسئولیت بدون قدرت در کنار قدرت بدون مسئولیت وجود دارد. بدین معنا که به مرورو زمان مجبور می‌شود قدرت خود را با افراد و کسانی تقسیم کند و این واگذاری قدرت ایشان را از اقتدار لازم بی‌بهره کرده و باتوجه به این‌که نهایتاً استاندار باید مسئولیت حقوقی اصلی داشته‌باشد اما اقتدار لازم را ندارد و اقتدار لازم در جاهایی انباشت شده که قدرت دارند ولی مسئولیت ندارند. بنابراین چنین مسیری موجب شکل‌گیری فرآیند قدرت بدون مسئولیت شده که در چند دهه‌ی اخیر حضور و تداوم داشته است.

این دام و خطر مسئولیت بدون قدرت درصحنه رسمی و قدرت بدون مسئولیت در عرصه غیررسمی در سال‌های اخیر وجود داشته و به نوعی کارکردی هم شده‌ است. به گونه‌ای‌که در یک تقسیم کار نانوشته گروهی انتخاب می‌شدند و در جلوی صحنه همه ناکامی و سوعملکردها را به گردن رقبایی می‌انداختند که کسی آن‌ها را نمی‌دید.

اصلاح‌طلبان در چند دهه‌ي اخیر از این دام مسئولیت بدون اقتدار برای توجیه عملکرد ضعیف خود استفاده می‌کردند و با عنوان این‌که ما می‌خواهیم ولی نمی‌گذارند خود را از زیر بارمسئولیت شانه خالی کرده و تقصیر را به گردن رقبا می‌گذاشتند تا جایی‌که در چند سال اخیر این رویکرد مورد انتقاد جامعه قرار گرفت و بسیاری این سوال را پرسیدند که اگر قدرت ندارید و می‌دانید که این جایگاه فاقد قدرت اجرایی برای خواسته‌های شما است پس چرا مسئولیت می‌پذیرید؟!

به نظر می‌رسد که به دلایلی مانند: سهم‌خواهی زیاد گروه‌های سیاسی و حتا اجتماعی و افراد از استاندار (هرکسی گذرش به ستاد انتخاباتی افتاده با گرفتن یک حکم از ستاد، مدعی گرفتن پست است) و نبود قاعده‌ي مشخص برای توزیع پست‌های سیاسی به‌خاطر نبود نظام حزبی و وجود روابط فساد برانگیز و زد و بند و کارچاق کنی در بسیاری از حوزه‌ها و وجود روحیه‌ي تمامیت خواهی وکارشکنی و عدم همکاری و عدم ائتلاف بین گروه‌های سیاسی و از بین رفتن اجماع اولیه بین اصول‌گرایان و افزایش اختلافات بین آن‌ها به‌خاطر کنار رفتن اصلاح‌طلبان و نهایتاً این‌که کسب پست و جایگاه سیاسی برای برآورده کردن اهداف و نیازهای اولیه و ارتقا در سیستم اداری کاربرد دارد، همگی باعث شده که استاندار نتواند اقتدار لازم را برای اجرای برنامه‌های مدنظر خود داشته باشد و اقتدار ایشان کاهش یابد.

بدین روی، در پایان باید خاطر محترم ایشان را که چهره‌ای دانشگاهی هستند به این نکته مهم توجه داد که این تأخیر و تعلل در انتخاب تیم مدیریتی باعث گشترش شکاف قدرت و مسئولیت شده و رقبا و مخالفان را جری‌تر خواهد ساخت و این جایگاه را از اقتدار لازم بی‌بهره خواهد کرد. در شرایطی که کشور ما و به‌ویژه استان لرستان از ضعف هماهنگی و بحران اقتدار در نظام سیاسی و اداری رنج می‌برد و شکاف مسئولیت و قدرت باعث ناکارآمدی بسیاری از نهادها شده، نداشتن اقتدار مناسب باعث ناکامی ایشان شده و به سرنوشت مدیران قبلی دچار خواهند شد. چنین مباد!


نویسنده: دکترمجتباترکارانی، دکترای جامعه‌شناسی توسعه/ سرچشمه: سیمره601 (27آبان ماه 1400)


لینک کوتاه مطلب: https://poldokhtarnews.ir/?newsid=2955

نظر دهید :

نام شما :*
ایمیل شما :
نظر شما :
کد را وارد کنید : *
عکس خوانده نمی‌شود