موسی خان دیناروند نایب الحکومه ای از بالاگریوه

تاریخ انتشار : 4 مهر 1400, 20:00
هنگامی که ساخت و ساز جاده سراسری در امتداد کوهستان های ملاوی و در کرانه های رودکشکان آغاز شد، تصمیم گرفته بودند که این جاده شوسه عمومی جدید را به عنوان بخشی از پروژه راهسازی، جایگزین جاده قدیمی میانکوه کنند. حکومت نوین،  این جاده ی جدید را که از خرم آباد به خوزستان می رسید، در سال 1307 خورشیدی در معمولان افتتاح کرد. ارتش تمایل شدیدی داشت که خانوارهایی که در مناطق دور از جاده و در روستاهای میانکوه زندگی می کردند در مکان هایی که در کنار جاده جدید توسط دولت مشخص شده بود، اسکان دهند.

تا آن زمان خانه های مسکونی در لرستان کم بود و اغلب غنی و فقیر در سیاه چادرها زندگی می کردند. در آنموقع در منطقه آبسرد دلیج واقع در میانکوه مرد جوانی از طایفه دیناروند به نام موسی خان زندگی می کرد، او کدخدای دیناروندها و برای سایرین نیز مردی دوست داشتنی بود. دقیقاً کسی به یاد نمی آورد چه آرزوهای بلندی در سر داشته است. با این حال، خیلی از شماها ممکنه بدانید که ردّ پای دیناروندها در میان جودکی ها و بالاگریوه حداقل یک عمر چهار صد ساله دارد.

شاید هم سابقه مهاجرت آنها از پشتکوه و منطقه پنج برار، باید بسیار قبل تر اتفاق افتاده باشد. اگرچه سابقه سکونت آنها واقعاً قدیمی تر از آنچه هستند، به نظر می آیند، اما کاملا واقفم که دیناروندها در عهد صفوی در مناطق جودکی نشین بالاگریوه زندگی می کرده اند. تا اینکه قریب صد سال قبل جاده سراسری ساخته شد. زمانی که رضا شاه به ملاوی رسید گروهی از بزرگان مناطق جودکی نشین در ملاوی حضور داشتند که این اجازه به آنها داده شد تا شاه جاده ساز را ببینند.

در ملاوی شاه نگونبخت تحت تاثیر دو نام قرار گرفت یکی مرد تنومندی بود که از او پرسید نامت چیست؟ و او خود را «غارتی» معرفی کرد (ظاهراً کدخدا غارتی سلیمانی) و دیگری کدخدای دیناروند مردی آرام و متین با وجه ای دیندار. شاه چشم از آنها برنداشت و نام هر دو را تغییر داد، نام فامیل دیناروند به پارسا تغییر پیدا کرد و از آن پس نام کدخدا موسی پارسا، مشهور و نامبردار شد. چند سال بعد رتق و فتق مناطقی از بالاگریوه، با عنوان نایب الحکومه به او واگذار گردید.

از آن پس دائم در قریه مورانی زندگی می کرد، البته اراضی موروثی خود را در آبسرد و ریخان حفظ نمود. او در واقع در شکل گیری روستای مورونی نوین نقش تاثیر گذاری داشت. بالاخره بعد از یک عمر تلاش در پایان جنگ دوم جهانی چشم از جهان بست و در یک قبرستان کهنه معروف به «دو دار» به جوار حق پیوست. 

نام این بزرگان در تاریخ محلی بالاگریوه مهم است، زیرا ما می توانیم زندگی و کارهای مهم این افراد را که واقعاً در تاریخ ثبت نشده اند، با اسنادی که نزد خانواده شان نگهداری می شوند، برای شما بازگو کنیم و در تلاش هستیم تا آنچه را که می توانیم مستند کنیم و در مورد این مرد، این پایان کار نیست.


احمد پرویز/ دکترای باستان شناسی


لینک کوتاه مطلب: https://poldokhtarnews.ir/?newsid=2823

نظر دهید :

نام شما :*
ایمیل شما :
نظر شما :
کد را وارد کنید : *
عکس خوانده نمی‌شود