فضای مجازی یک واقعیت انکارناپذیر

تاریخ انتشار : 29 شهریور 1399, 11:48
چندی پیش 40 نفر از نمایندگان مجلس یازدهم، طرحی را امضا کردند که اگر این طرح تصویب شود به احتمال زیاد درِ همه‌ی پیام‌رسان‌های خارجی در ایران تخته می‌شود. 

این در حالی است که نتایج یک نظرسنجی نشان می‌دهد که بیش از 90 درصد مشارکت کنندگان در این نظرسنجی با فیلترینگ شبکه‌های اجتماعی در ایران مخالف‌اند. هم‌اکنون شبکه‌های اجتماعی چون: فیس‌بوک، توییتر و تلگرام در ایران فیلتر هستند. اکنون نیز زمزمه‌هایی درباره‌ی فیلتر واتس‌آپ و اینستاگرام  شنیده  می‌شود.

از طرفی دیگر تازه‌ترین آماری که از میزان حضور کاربران ایرانی در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده، نشان می‌دهد که نلگرام و واتس‌آپ، محبوب‌ترین شبکه‌های اجتماعی فعال در ایران هستند. به استناد این آمار که تیرماه سال جاری منتشر شده‌است، بیش از 47 میلیون و 250 هزار نفر از کاربران ایرانی در پیام‌رسان «تلگرام» حضور و فعالیت دارند.

امروزه ما چه بخواهیم و چه نخواهیم شبکه‌های مجازی در تمام مراحل زندگی‌مان حضوری چشم‌گیر و پررنگ دارند و هیچ گزیری و گریزی از آن‌ها نیست. رسانه‌ها به‌ویژه رسانه‌های اجتماعی جز جدایی‌ناپذیر زندگی‌ انسان‌های امروزی شده‌اند. به دیگر سخن، آن‌گونه که ما روزانه به آب، غذا و... نیازمندیم به رسانه‌های اجتماعی نیز نیازمندیم و گاهی حتا برخی نوجوانان حضور در شبکه‌های اجتماعی را بر نان و جان ترجیح می‌دهند.

ساعت‌ها در این فضای ناپیداکران پرسه می‌زنند و غرق در دریایی می‌شوند که ممکن است در دهان کوسه‌های خطرناکی بیفتند. بدین‌روی همان‌سان که دیگر کشورهای دنیا با این پدیده‌ی نوظهور کنار آمده‌اند، ما نیز تافته‌ی جدا بافته از جامعه‌ی جهانی که به مدد اینترنت در حد یک «دهکده» کوچک شده، نیستیم اما باید راه درست استفاده کردن از این‌شبکه‌های پرقدرت را آموخت. رسانه‌های مانند چاقوی دولبه هستند اگر نحوه‌ی درست استفاده کردن را از آن‌ها ندانیم قطعا دستانمان بریده می‌شوند.

بارها ثابت شده‌است که با بستن و استفاده از قوه‌ی قهریه نمی‌توان مقابل افکار عمومی و سلایق مردم ایستاد زیرا آب در هاون کوفتن است و  «از قضا سرکنگبین صفرا می‌افزاید» یعنی نتیجه‌ی عکس خواهد داد و مردم را بدبین‌تر و حریص‌تر خواهیم کرد. 

راه درست آن است که مزیت‌ها، فرصت‌ها و تهدیدهای این شبکه‌ها را با آموزش سواد رسانه‌ای که شاه‌کلید تفکر انتقادی است، به شهروندان‌مان بیاموزیم تا آنان به نیکی راه را از چاه تشخیص بدهند که کدام رسانه یا پیام رسان درست می‌گوید و کدام نادرست؟ 

اگر سواد رسانه‌ای را به شهروندان‌مان بیاموزیم شهروندانی هوشمند و مسئولیت‌پذیر خواهیم داشت که در برابر جامعه‌ی خود احساس مسئولیت می‌کنند. سره را از ناسره تمیز می‌دهند.

نمایندگان محترم مجلس شورای اسلامی باید واقع‌بینانه بیندیشند که بستن و حذف کردن و قلع و قمع کردن جواب نمی‌دهد. مگر شبکه‌های چون توییتر و تلگرام فیلتر نیستند؟ چگونه است حدود 50 میلیون ایرانی در تلگرام حضور دارند، به عبارتی دیگر زندگی می‌کنند. کسب و کار می‌کنند و شاید شمار اندکی نیز از این پیام‌رسان فوق‌العاده قدرت‌مند در راه‌های غیراخلاقی بهره‌ می‌برند. 

این دلیلی نمی‌شود ما به جنگ فضای مجازی برویم باید از این فرصت در راستای منافع ملی کشورمان بهره‌ ببریم. درها را به روی هم‌و‌طنانمان نبیندیم و در سر راهشان مانع و مشکل ایجاد نکنیم. 

رسانه‌ها به‌سان فروشگاه هستند تنها کالایی که عرضه می‌کنند تفاوت دارد. خوب طبیعی است اگر شخصی برای نیازمندی‌هایش به فروشگاهی مراجعه کند کالای مورد نیازش را نیابد به فروشگاه‌های دیگر می‌رود تا بالاخره نیازش را برآورده شود.

اگر رسانه خوراکی برای مخاطبانش نداشته باشد مخاطب می‌گریزد و اعتماد از آن رسانه سلب می‌شود. نمونه‌ی بارز این آن  رسانه‌ی به اصطلاح ملی ماست که به دلیل عملکرد ضعیفش، مخاطبان ایرانی، شبکه‌های خارجی را بر آن ترجیح می‌دهند.

زیرا صدا و سیمای ما یک رسانه‌ی غیرپاسخ‌گوست که هر کاری می‌خواهد می‌کند و هیچ‌کس هم نمی‌تواند بر آن نظارت جدی داشته باشد یا اگر تخلفی مرتکب شد پیگیری کند. در ایران با دریغ   و درد بیشینه‌ی رسانه‌های عمومی، متعلق به حکومت هستند و مالک و مدیر آن‌ها حکومت است از رادیو و تلویزیون گرفته تا خبرگزاری‌ها و مطبوعات بزرگ که بخش اصلی جامعه‌ی رسانه‌ای هستند. چاقو هم که دسته‌ی خود را نمی‌برد!

به دیگر سخن، در نبود روزنامه‌نگاری تحقیقی همین فضای مجازی باعث شد تا خیلی از اختلاس‌گران و دزدان این مملکت به دام بیفتند. فضای مجازی در ایران واقعی‌ترین رسانه‌ است. اخیرا حذف عکس دختران از روی جلد کتاب راضی سوم را فضای مجازی جار زد که منجر به پوزش وزیر آموزش و پرورش از مردم شد و نمونه‌های زیاد دیگری که از حوصله‌ی بحث ما خارج است...

خوب در این وانفسا فقط رسانه‌های اجتماعی هستند که پناه‌گاه‌ آلام و دردهای مردم هستند. مردم شفاف و راحت حرف دلشان را از طریق اینستا و توییتر و واتس‌آپ می‌‌زنند اگر این‌ها را نیز ببنید خفه می‌شوند و به تنگ می‌آیند از همه چیز و همه کس! بدین روی فضای مجازی یک واقعیت انکارناپذیر است و یک قدرت بی‌انتها. امیدواریم نمایندگان مجلس قدری منطقی و معقولانه به قضایای روز بنگرند.


کیانوش رستمی/ هفته نامه سیمره


لینک کوتاه مطلب: https://poldokhtarnews.ir/?newsid=1878

نظر دهید :

نام شما :*
ایمیل شما :
نظر شما :
کد را وارد کنید : *
عکس خوانده نمی‌شود