بسته آموزشی تغذیه سالم؛ آماده سازی شیر برای مصرف

تاریخ انتشار : 8 آبان 1398, 18:31
شیر به عنوان کاملترین غذا برای انسان، نیازمند طی کردن مراحلی برای سالم سازی می‌باشد. مصرف شیر خام و فرآورده‌های غیرپاستوریزه منجر به ابتلای بیماری بخصوص بیماریهای مشترک دام و انسان می شود.
 
در صنعت روشهایی چون پاستوریزاسیون، استریلیزاسیون، هموژیناسیون رایج بوده و علاوه بر استفاده از حرارت، از روشهای سرد و برودتی، مانند استفاده از تشعشع و اولتراسیون نیز از جمله روشهای سالمسازی می باشد .از میان فرایندهای صنعتی فرا دما یک روش ایمن برای استریل مواد غذایی مایع است. فرا دما ضمن سالمسازی شیر برای سالمسازی خامه، شیر سویا، ماست، عسل و تولید آب میوه ها نیز کاربرد دارد

در کشورهای با آب و هوای گرم استفاده از روش فرا دما بر سایر روشهای صنعتی ارجعیت دارد، زیرا در فرا دما، شیر به دست آمده، بصورت بسته بندی استریل، و باز نشده 6 تا 9 ماه، بدون نیاز به نگهداری در یخچال، ماندگاری خواهد داشت. و این در حالیست که شیرهای پاستوریزه تنها در یخچال به مدت دو هفته پس از تولید قابل مصرف می باشد.

تنها مزیت فرا دما نگهداری به دور از یخچال نبوده بلکه در این روش به دلیل استفاده نکردن از حرارت مستقیم و بالا پروتیین های شیر دچار صدمه نشده و ویتامین های موجود در آن نیز حفظ می شود.

روش فرا دما:

 با استفاده از بخار آب داغ،‌ شیر تحت تاثیر دمای 150 ـ 135 درجه سانتی‌گراد به مدت 2 تا 4 ثانیه قرار میگیرد و پس از آن شیر تا دمای 20 درجه سانتی‌گراد خنک و در ظروف استریل و مناسب بسته‌بندی می‌شود.

روشهای سالم‌سازی در منزل:
 
آنچه در روش سنتی و منزل مهم است، نظافت محیط شیر دوشی، ضدعفونی کردن سینه ی دام بعد از هر نوبت شیر دوشی، صاف نمودن و سرد کردن به فاصله ی کمتر از نیم ساعت نسبت به اتمام شیر دوشی و در نهایت جوشاندن صحیح و نگهداری در محیط مناسب می باشد.

مدت زمان جوشاندن و ظرف شیر جوش:

برای جوشاندن در منزل از ظرفهایی با جنس استیل، آلومینیوم و یا مس استفاده نمایید تا حرارت به صورت یکنواخت در تمامی ظرف پراکنده شود. 

با استفاده از حرارت ملایم و هم زدن مداوم حرارت به صورت یکنواخت درون شیر پخش می شود و علاوه بر آن باعث می شود چربی شیر به حالت کف در نیامده و از بین نرود (تا انتهای جوشیدن این کار را ادامه دهید)

با دیدن حباب های ریز در کناره های ظرف و لایه کرم رنگ روی شیر، حرارت را کمتر کرده و هنگامی که به جوش آمد به مدت دو تا سه دقیقه در این حالت همبزنید و بعد از آن با استفاده از ظرف مناسب و مقاوم به حرارت در یخچال و جای خنک نگهداری نمایید.

شیر را با استفاده از ظرف مخصوص ما یکروفر (شیشه یا پلاستیک مناسب ما یکروفر) با رعایت شرایط دمایی بر حسب مدل مایکروفر به مدت 3دقیقه میتوان سالم سازی نمود.(دستورالعمل مایکروفر خود را مطالعه نمایید)

روشی مشابهه روش فرا دما در منزل نیز میتوان به کار برد و از حرارت غیر مستقیم با ظرف بخار آب و قرار دادن شیر در ظرف با جنس شیشه ای نشکن از این روش استفاده نمود.که این کار به دقت بالای نیاز دارد. 

جوشاندن زیاد شیر باعث از بین رفتن خاصیت و مواد مغذی ان خواهد شد. برای همین مدت زمان گفته شده در حالت جوش را رعایت نمایید. شیر محلی چنانچه در یخچال با دمای مناسب نگهداری شود نیازمند مجدد جوشاندن جهت استفاده نمی باشد.

در شیر محلی نیز با زمان جوشاندن میتوانید میزان چربی موجود در شیر را تنظیم کنید و جوشاندن باعث کم شدن درصد چربی موجود در شیر خواهد شد (گرفتن سرشیر)

پاستوریزه کردن شیر در منزل:

دمای اجاق را به ۷۲ درجه سانتیگراد برسانید . و وقتی دمای شیر به ۷۲ درجه رسید، ۱۵ ثانیه در این حالت نگهدارید و بعد اجاق را خاموش نمایید . حالا ظرف شیر را در ظرف دیگری که در آن آب خنک و یخ وجود دارد بگذارید و آنقدر هم بزنید تا دمای شیر به ۴ تا ۵ درجه سانتیگراد برسد. این کار ممکن است طولانی بکشد ولی تا دمای شیر به ۴ درجه نرسید این کار را ادامه دهید و بعد از آن شیر را داخل یخچال قرار دهید.(برای دمای 62درجه سانتیگراد نیاز به مدت زمان 30دقیقه ای داشته و ادامه دقیقا به همین روش می باشد) 

روش تشخص برای شیر سالم یا فاسد:

ژله مانند شدن و کمی شبیه به ماست و بریده شدن شیر در هنگام جوشاندن ، یعنی که این شیر قابل مصرف نیست و باید دور ریخته شود و علاوه بر آن ترش مزه شدن نیز یکی از علائم فساد شیر می باشد.

به مدت 20دقیقه در حالت جوش ماندن شیر را، به هیچ وجه امتحان نکنید، چرا که باعث از بین رفتن خاصیت شیر شده و از شیر تنها دلخوش به طعم ان می توانید باشید نه خاصیت غذایی اش.

مهندس چراغی/ کارشناس بهداشتی پایگاه خبری پلدخترنیوز



لینک کوتاه مطلب: https://poldokhtarnews.ir/?newsid=1184

نظر دهید :

نام شما :*
ایمیل شما :
نظر شما :
کد را وارد کنید : *
عکس خوانده نمی‌شود